.

ประเด็นเด่น

Search this site

ลงทะเบียน

MKH Update

สถิติการเข้าชม


 

การขนส่งทางทะเล

 

“การขนส่งทางทะเล” คือ การขนส่งของหรือคนโดยสาร โดยเรือจากประเทศไทยไปยังต่างประเทศ หรือจากต่างประเทศมายังประเทศไทย หรือจากที่หนึ่งไปยังอีกที่หนึ่งนอกราชอาณาจักร และให้หมายความรวมถึงการขนส่งของหรือคนโดยสารทางทะเลชายฝั่งในราชอาณาจักร โดยเรือที่มีขนาดตั้งแต่สองร้อยห้าสิบตันกรอสขึ้นไปด้วย

 

พระราชบัญญัติส่งเสริมการพาณิชยนาวี พ.ศ.2521 ได้ให้ความหมายเกี่ยวกับพาณิชยนาวี (Maritime Transport) ไว้ในมาตราที่ 4 ดังนี้

           มาตรา 4  "การพาณิชยนาวี" หมายความว่า การขนส่งทางทะเล การประกันภัยทางทะเล การเดินเรือ กิจการอู่เรือและกิจการท่าเรือ และหมายความรวมถึงกิจการอย่างอื่นที่เกี่ยวเนื่องโดยตรงหรือเป็นส่วนประกอบ กับกิจการดังกล่าวตามที่กำหนดในกฎกระทรวง จากคำจำกัดความดังกล่าวจะเห็นได้ว่า กิจการพาณิชยนาวีเป็นกิจการที่เกี่ยวข้องกับกิจกรรมมากมายทั้งที่เกิดขึ้นใน ทะเลและบนฝั่ง

 

การขนส่งทางทะเลมีองค์ประกอบที่สำคัญ 3 ส่วน คือ 

  1. ท่าเรือ แม้ว่าในพระราชบัญญัติส่งเสริมการพาณิชนาวี พ.ศ.2521 ท่าเรือจะหมายถึงเฉพาะท่าเรือสินค้าเดินสมุทรซึ่งขนส่งสินค้าระหว่างประเทศ แต่ท่าเรือประเภทอื่นโดยเฉพาะอย่างยิ่งท่าเรือประมงซึ่งมีจำนวนมากในชายฝั่งทะเลไทย ก็มีผลกระทบไม่น้อยต่อการใช้ทะเลของไทย ดังนั้นในรายงานนี้ท่าเรือจะประกอบด้วยท่าเรือสินค้า ท่าเรือประมง และท่าเรือโดยสาร/ท่าเรือท่องเที่ย
  2. เรือ ประกอบด้วย เรือค้าระหว่างประเทศ หมายถึง เรือที่ขนส่งสินค้านำเข้าและส่งออกของประเทศ และเรือค้าชายฝั่ง หมายถึง เรือที่ขนส่งสินค้าในประเทศ
  3. สินค้า ประกอบด้วยสินค้าที่ขนส่งโดยเรือค้าระหว่างประเทศ หรือสินค้านำเข้าและสินค้าส่งออก และสินค้าที่ขนส่งโดยเรือค้าชายฝั่งหรือสินค้าในประเทศ

 

ท่าเรือ

      ท่าเรือเป็นองค์ประกอบหลักที่มีบทบาทสำคัญต่อการขนส่งทางทะเล และถือเป็นปัจจัยหนึ่งที่คอยขับเคลื่อนเศรษฐกิจของประเทศ โดยเฉพาะในแง่ของการเป็นศูนย์กลางในการรองรับสินค้าที่เข้า-ออกระหว่างประเทศ โดยจากข้อมูลสถิติของกรมเจ้าท่า และกรมประมงพบว่า มีการจัดสร้างท่าเรือเฉพาะในเขตพื้นที่จังหวัดที่ติดชายฝั่งทะเลตามการใช้ประโยชน์ โดยแบ่งเป็นท่าเรือสินค้า ท่าเรือท่องเที่ยว และท่าเรือประมง (กรมเจ้าท่า, 2557; กรมประมง, 2560) ดังตารางที่ 1 รวมทั้งหมด 1,264 ท่า เพิ่มขึ้นจากช่วงปี 2540-2550 ประมาณ 821 ท่า สถิติท่าเรือ ปี 2540-2550 อย่างไรก็ตามข้อมูลจำนวนท่าเรือดังกล่าวไม่ได้แสดงถึงการใช้ประโยชน์ร่วมกันของกิจกรรมบนท่าเรือ เช่น ท่าเรือประมงนั้นอาจมีกิจกรรมการใช้ประโยชน์ร่วมกันกับกิจกรรมท่องเที่ยว


 

ตารางที่ 1 จำนวนท่าเรือประเภทต่าง ๆ จำแนกตามเขตและจังหวัด

พื้นที่ตั้ง

จำนวนท่าเรือ

ท่าเรือสินค้า*

ท่าเรือท่องเที่ยว*

ท่าเรือประมง**

เขต 1 อ่าวไทยตะวันออก

43

21

218

1. ฉะเชิงเทรา

9

0

4

2. จันทบุรี

8

1

40

3. ตราด

10

5

37

4. ระยอง

9

7

114

5. ชลบุรี

7

8

23

เขต 2 อ่าวไทยตอนบน

45

12

353

6. กรุงเทพฯ

11

0

3

7. สมุทรปราการ

19

4

25

8. สมุทรสาคร

11

4

173

9. สมุทรสงคราม

2

1

14

10. เพชรบุรี

2

3

138

เขต 3 อ่าวไทยตอนกลาง

15

12

164

11. ประจวบคีรีขันธ์

1

1

32

12. ชุมพร

2

5

91

13. สุราษฎร์ธานี

12

6

41

เขต 4 อ่าวไทยตอนล่าง

8

5

141

14. นครศรีธรรมราช

4

2

99

15. สงขลา

4

3

12

16. ปัตตานี

0

0

26

17. นราธิวาส

0

0

4

เขต 5 อันดามันตอนบน

30

17

109

18. ระนอง

0

3

70

19. พังงา

27

8

27

20. ภูเก็ต

3

6

12

เขต 6 อันดามันตอนล่าง

3

10

58

21. กระบี่

2

3

10

22. ตรัง

1

3

25

23. สตูล

0

4

23

รวม

144

77

1,043

(ที่มา: กรมเจ้าท่า, 2557* ,กรมประมง, 2560**)

 
จำนวนเรือบริเวณเมืองท่าชายทะเล

บริเวณเมืองท่าชายทะเล ที่มีการแจ้งเข้า-ออก ตามด่านศุลกากรทั้งหมด 21 ท่าเรือ ได้แก่ ระนอง แหลมฉบัง สงขลา มาบตาพุด คลองใหญ่ ตากใบ สตูล กันตัง ภูเก็ต บ้านดอน กระบี่ สมุทรสาคร สิชล เกาะหลัก สมุทรสงคราม เกาะสมุย ปัตตานี ฉะเชิงเทรา นครศรีธรรมราช สมุทรปราการ และชุมพร 

ใน พ.ศ. 2559 มีจำนวนเรือที่ทำการแจ้งการเข้า-ออก ทั้งหมด 161,281 เที่ยวลำ โดยเป็นเรือค้าต่างประเทศ 92,531 เที่ยวลำ และเรือค้าชายฝั่ง 68,750 เที่ยวลำ  ทั้งนี้แบ่งเป็นการแจ้งเข้า 83,264 เที่ยวลำ และแจ้งออก 78,017 เที่ยวลำ (รูปที่ 1) ซึ่งเพิ่มขึ้นเป็นจำนวนสูงสุดตั้งแต่ พ.ศ. 2549 (กลุ่มสถิติวิเคราะห์ กรมเจ้าท่า, 2560)

 

รูปที่ 1 จำนวนเรือเข้า-ออก และปริมาณสินค้าบริเวณเมืองท่าชายทะเล ใน พ.ศ. 2549 - 2559
(ที่มา : กลุ่มสถิติวิเคราะห์ กรมเจ้าท่า, 2560)

 

ปริมาณสินค้า

สำหรับปริมาณสินค้าที่ทำการขนส่งบริเวณเมืองท่าชายทะเล ที่มีการแจ้งเข้า-ออก ตามด่านศุลกากร ในช่วง พ.ศ. 2549 -  2559 มีแนวโน้มของปริมาณสินค้าเพิ่มขึ้น โดย พ.ศ. 2558 มีปริมาณรวมทั้งสิ้น 262,788,945 ตัน (รูปที่ 2) ซึ่งมาจากเรือค้าต่างประเทศประมาณ 218 ล้านตัน และจากเรือค้าชายฝั่งประมาณ 91 ล้านตัน สำหรับสัดส่วนปริมาณสินค้ามากที่สุดใน พ.ศ.2558 ได้แก่ ผลิตภัณฑ์ปิโตรเลียม สินค้าเบ็ดเตล็ด ตามลำดับ (กลุ่มสถิติวิเคราะห์ กรมเจ้าท่า, 2560)

 

 

รูปที่ 2  ปริมาณสินค้าที่ทำการขนส่งบริเวณเมืองท่าชายทะเล พ.ศ. 2549 - 2559

หมายเหตุ : *สินค้าอื่น ๆ เช่น แร่ธาตุ เคมีภัณฑ์ โลหะภัณฑ์ ซีเมนต์ แร่เชื้อเพลิง เป็นต้น (ที่มา : กลุ่มสถิติวิเคราะห์ กรมเจ้าท่า, 2560)

 

มูลค่าการขนส่งสินค่าระหว่างประเทศ

การขนส่งสินค้าระหว่างประเทศโดยเรือใน พ.ศ. 2559 มีมูลค่านำเข้าและส่งออก ประมาณ 4.5 และ 5.1 ล้านล้านบาท ซึ่งมีมูลค่ารวมประมาณ 9.6 ล้านล้านบาท ทั้งนี้แนวโน้มของมูลค่าการขนส่งสินค้าโดยรวมตั้งแต่ พ.ศ. 2555 – 2559 ลดลงเล็กน้อย (รูปที่ 3) (สำนักงานปลัดกระทรวงคมนาคม, 2560)

รูปที่ 3 มูลค่าการขนส่งสินค่าระหว่างประเทศ พ.ศ. 2555 - 2559

(ที่มา : สำนักงานปลัดกระทรวงคมนาคม, 2560)

 

ที่มา :

กลุ่มสถิติวิเคราะห์. กรมเจ้าท่า. ข้อมูลสถิติการขนส่ง. [ออนไลน์]. 2560. เข้าถึงได้จาก: http://www.md.go.th/stat/index.php/transport-information

สำนักงานปลัดกระทรวงคมนาคม. สภิติการคมนาคม. [ออนไลน์]. 2560. เข้าถึงได้จาก: http://www.motoc.mot.go.th/stat/

 



bottom

top

Latest News

Popular


bottom